Hoe verwijdert een bos fijn stof uit de lucht?

Hoe verwijdert een boom fijn stof?

Via de wind wordt fijn stof meegevoerd en komt zo terecht op bomen en planten (zie onderstaande figuur); deze filteren op die wijze fijn stof uit de lucht (‘depositie’). de lucht stroom tussen de bladeren en komt zo in contact met een groot oppervlak aan naalden/bladen en takken waarop fijn stof kan neerstrijken.

Fijn stof (hier voorgesteld als witte partikels) op een bladoppervlak (zwart). 2 µm= 0.002 mm. (foto genomen met elektronenmicroscoopbron).

Verschillende processen vinden plaats op het plantoppervlak met dit fijn stof

Het fijn stof wordt genomen  in de waslaag van het blad (‘inkapseling’), dit zijn voornamelijk de kleinere partikels. De waslaag is een dunne laag van was/vet op het blad dat zich vernieuwt

Daarnaast wordt het fijn stof ook opgenomen in het blad zelf (‘incorporatie’), via onder meer de huidmondjes (langs dewelke CO2 opgenomen wordt).

Het kan echter ook (gedeeltelijk) opgelost worden in het neerslagwater op de plant en daar verdere (microbiële) processen ondergaan .

Wat als het meest belangrijk  is weliswaar de afspoeling van het fijn stof via neerslag naar de bodem toe (afspoeling naar de bodem met regenval), alwaar het samenklit met bodemdeeltjes.

Toepassing op het grove dennenbos te Brasschaat (Antwerpen)

We hebben een model toegepast op een grove dennenbos te Brasschaat (Antwerpen). Hiertoe hebben we data verzameld zoals windsnelheid (via de windtoren weergegeven op onderstaande figuur) en concentraties aan fijn stof in de lucht voor de site.

Grove dennenbos te Brasschaat (Antwerpen). Op de foto rechtsboven zie je de meettoren waarmee onder andere de windsnelheid boven het bos gemeten werd.

We bekwamen een ingeschatte jaarlijkse verwijdering van circa 7.5 kg PM2.5 per hectare voor het jaar 2010, equivalent aan een besparing van ongeveer 1100 euro gezondheidskosten. Trekken we dit door naar alle grove dennenbestanden in Vlaanderen dan komt dit neer op een schatting van 40 miljoen euro bespaarde gezondheidskosten per jaar.

6 november 2015 door thomas schaubroeck in biologiebosfijn stofGeen categoriemilieu

 Print This Post

Thomas Schaubroeck is één van de vijf laureaten voor de Eos Pipet 2015, de award voor de meest beloftevolle wetenschapper in Vlaanderen. Stem voor Thomas in de race om de publieksprijs.

Hoeveel fijn stof verwijdert een bos uit de lucht? Dit is de hamvraag waarover mijn collega’s en ikzelf onze hoofden gebroken hebben. Metingen van exacte hoeveelheden schieten voorlopig nog te kort en we hebben bijgevolg een model ontwikkeld dat een inschatting kan maken.

De grootte van fijn stof

Reactie op “Hoe verwijdert een bos fijn stof uit de lucht?”
  1. taak 7 november 2015 7:59Beantwoorden | Permalink

that is amazing.

  1. Geert Van Gestel 9 november 2015 14:01Beantwoorden | Permalink

Beste Thomas,
Reeds verschillende jaren tracht ik vanuit mijn functie binnen de groendienst bij de gemeente Brecht mensen duidelijk te maken hoe waardevol grove dennen zijn en welke impact deze hebben op het fixeren van fijn stof.
Bij het evalueren van kapaanvragen worden grove dennen daarom als volwaardige hoogstambomen beschouwd en niet als overjaars productie hout.
Het is echter spijtig dat de grove den in de provincies Antwerpen en Limburg niet algemeen erkent wordt als inheems of op zijn minst als archeofyt.
Ik hoop dat uw studie verandering brengt in de visie aangaande het belang van naaldbomen en bij uitstek de grove den.
Ik wens u veel moed en energie toe met uw toekomstig onderzoek.

Groenten uit Schoten,
Geert Van Gestel

Beste Geert,

Bedankt voor de appreciatie en aanmoediging. Inderdaad de visie ‘naaldboom=slecht en loofboom=goed’ lijkt me wat te zwart-wit. Grove den verdient volgens mij een plaats in ons bosareaal. De vraag is hoeveel en waar? Daartoe moeten we natuurlijk de zaken in hun context zien:
– Hoeveel dergelijke bossen zijn er (nodig) op Vlaams niveau? Diversiteit qua boomsoorten is meestal een aanrader (http://www.ugent.be/nl/actueel/persberichten/forbio-biodiversiteit-experiment.htm) en hiermee dient rekening gehouden te worden.
– Welke bosdiensten zijn het meest van belang op een bepaalde locatie of in een bepaalde regio?

Beleid speelt een even belangrijke rol als onderzoek. Daarom apprecieer ik uw werk waarbij u de meerwaarde van grove den naar voren brengt (naast die van enkel houtproductie) en moedig ik u ook aan in uw beleidskeuzes.

met vriendelijke groeten,

Thomas

PS: Weet dat het model nog niet toegepast is op andere boomtypes dus het kan zijn dat deze ook goed zijn in de verwijdering van fijn stof. Ik denk weliswaar dat grove den een betere leerling van de klas is doordat hij zijn fijne naalden niet verliest tijdens de winter en op basis van preliminaire data die dit onderstrepen.

​​

Share This