Een open haard, kolen- of houtkachel zijn de grootste milieuvervuilers in huis.

Tijdens het stoken, komen gassen en deeltjes vrij die slecht zijn voor de gezondheid van de bewoners én de buren. In huizen waar gestookt wordt, zijn hoge gehalten gemeten van fijnstof en schadelijke C0, NOx,  rookdeeltjes (CxHy),  zoals PAK’s (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen), dioxines en furanen. Dit is een groep van teerachtige stoffen die ontstaan bij een onvolledige verbranding. Sommige PAK’s zijn kankerverwekkend, bijvoorbeeld benzo(a)pyreen. Bij een verkeerd gebruik van een houtkachel of open haard kunnen ook dioxines ontstaan, die net als sommige PAK’s zeer gevaarlijk voor de gezondheid zijn.

Vooral kinderen kunnen in huizen waarin regelmatig hout wordt gestookt vaker last krijgen van luchtwegklachten zoals verkoudheid, astma, bronchitis en longontsteking. Personen met astma, bronchitis, longemfyseem of hartziekten reageren extra gevoelig op deze stoffen. Als een huisgenoot gevoelige longen of hartklachten heeft, kunt u beter geen open haard of houtkachel aanschaffen. Een toestel op basis van stralingswarmte, zoals een tegel- of speksteenkachel of een gasgestookt toestel is dan een betere keus.
het is gezonder dat uw kind een sigaar rookt dat in een kamer te zitten waar hout wordt verstookt.

De manier waarop u stookt, bepaalt voor een groot deel welke gezondheidsrisico’s voor uzelf en/of uw buren optreden.

Houtkachel en open haard grootste bronnen fijn stof

Niet de uitstoot van dieselwagens maar houtkachels, open haarden en kampvuren jagen het meeste fijn stof rechtstreeks de lucht in.

Verbied het stoken van hout op dagen wanneer het smogalarm van kracht is.’ Alleen het verkeer in snelheid beperken, volstaat niet volgens professor chemie Willy Maenhaut (UAntwerpen) om fijn stof binnen de perken te houden.

Nieuw cijfermateriaal van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) geeft hem gelijk. Huishoudelijke emissies leveren de grootste bijdrage aan rechtstreeks uitgestoten of primair fijn stof. Die emissies zijn vooral het gevolg van houtverbranding. Voor het verkeer is een tweede plaats weggelegd.
Met name in de winter op het platteland bereikt de uitstoot door hout recordhoogtes.
Hoewel de Vlaamse luchtkwaliteit er de afgelopen jaren alleen maar beter op is geworden, gaan de cijfers voor houtverbranding de dieperik in. ‘Door de economische crisis steken meer mensen de kachel aan met hout’, weet de VMM.

Het kabinet van Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) benadrukt dat door strengere emissie-eisen ‘er enkel nog maar performante houtkachels gekocht kunnen worden’. Dit is een heel kleine stap in de goede richting zie hieronder, paks en dioxines blijven ontoelaatbaar hoog, en voor de uitstoot van CO2 praktisch geen verschil. Isoleren is het beste, Wat je dan bespaart in verbruik win je nog extra aan minder uitstoot.
In Vlaanderen zijn er ook al 21 gemeenten die verbodsbepalingen hebben voor het stoken in ‘meteorologisch ongunstige situaties’, dus bij mist of windstilte.

Volgens de Bond Beter Leefmilieu (BBL) zijn nieuwe maatregelen in de strijd tegen fijn stof noodzakelijk.

de Standaard 10-12-2013
http://www.standaard.be/cnt/dmf20131209_00879969

Elk jaar sterven in Nederland ruim 2.000 mensen eerder door pieken van fijnstof (RIVM) en mogelijk enige tienduizenden mensen door het permanent in de lucht aanwezige fijnstof (NMP/RIVM). Fijnstof is zodoende de meest ongezonde vorm van milieuvervuiling. Het kan op termijn onder andere luchtwegklachten en overgevoeligheid veroorzaken of verergeren. Met name bij kinderen kan het de kans op het ontwikkelen van astma vergroten. Voor fijnstof bestaat dan ook geen veilige drempelwaarde (de EU-norm is geen gezondheidsnorm). Zelfs bij lage concentraties loopt onze gezondheid al gevaar. En hoe langer of hoe vaker we eraan zijn blootgesteld, des te schadelijker is het. Regelmatig houtrook in de woonomgeving is op termijn erg slecht voor de gezondheid. Zie ook: Luchtvervuiling maakt dom

Houtrook is schadelijker voor de longen dan tabaksrook (Science, Vol. 266 Oct. 21, 1994). Het effect van stof in houtrook op longcellen is vastgesteld in Deens onderzoek. Volgens eerder Amerikaans onderzoek zou houtrook zelfs kankerverwekkender en giftiger zijn dan tabaksrook van sigaretten (Intermediair 01, 5 januari 2006, Kees Versluis). Het inademen van houtrook is dus passief roken.

Een derde van de één miljoen mensen met luchtwegklachten reageert volgens het Longfonds (voorheen Astmafonds) op houtrook. Mensen met astma hebben meer last van houtrook dan van verkeer, industrie of landbouw. Deze mensen krijgen het benauwd als een van hun buren stookt. Medicijnen helpen vaak niet genoeg. Dat geldt zeker als er overgevoeligheid is ontstaan. Deze zogenoemde hyperreactiviteit voor houtrook kan ook andere ziekteverschijnselen geven, zoals ontstoken gezichtsholtes met pijn en misselijkheid. Houtrook kan ook chronische keelpijn of hoofdpijn veroorzaken.

De gevolgen voor gevoelige mensen blijven niet beperkt tot gezondheidsklachten. Vaak kunnen ze hun huis niet ventileren, of alleen bij een bepaalde windrichting of bijvoorbeeld midden in de nacht. Roosters en kieren worden afgeplakt en mechanische ventilatie wordt uitgeschakeld. Het omgaan met houtrook wordt een dagelijkse belasting, waarbij men zich een gevangene in eigen huis kan gaan voelen. En onvoldoende ventilatie kan tot vermoeidheid en soms depressiviteit leiden, vooral bij mensen die juist extra frisse lucht nodig hebben om voldoende zuurstof te kunnen opnemen. De gevolgen voor het persoonlijke leven kunnen dus groot zijn. Sommige mensen zien geen andere uitweg dan te verhuizen.

Een nieuwe, grootschalige simulatie van het effect van roet op de opwarming van aarde zegt dat de eliminatie van roet de snelste methode is om de opwarming van de aarde af te remmen. Zouden we nu alle roetuitstoot elimineren dan kunnen we in tien jaar tijd vrijwel een eeuw aan opwarming van de aarde ongedaan maken. Dit klinkt als het zoveelste theoretische plan om de klimaatverandering te lijf te gaan maar als deze simulatie klopt zou het in de praktijk voor een groot deel haalbaar zijn.

De technologie om roet-uitstoot drastisch te minimaliseren is al lang aanwezig in de vorm van uitlaat- en schoorsteenfilters. Mensen zouden massaal roetfilters moeten voorzien op auto’s, trucks en schoorstenen. Het verbranden van hout bij ontbossing is echter een moeilijker probleem om aan te pakken. Dat neemt echter niet weg dat we vol in moeten zetten op het minimaliseren van de uitstoot van broeikasgassen. De globale aanpak van roetuitstoot zou ons echter een aantal decennia extra tijd kunnen geven om een oplossing voor  het klimaatprobleem te vinden.

Hieronder een vergelijking van uitstoot giftige gassen tussen een industrieel verbrandingsoven, verbranden in tuin en houtkachel.

Share This