Stikstofoxiden is een verzamelnaam voor de binaire verbindingen van zuurstof en stikstof:

Wat zijn stikstofoxiden?

Meestal komen stikstofmonoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2) tegelijk voor, ook wel stikstofoxiden (NOx) genoemd.

Bij verbrandingsprocessen op hoge temperaturen ontstaat in eerste instantie NO. NO heeft een korte levensduur in de atmosfeer maar wordt door reacties met zuurstof (O2) en ozon (O3) omgezet tot NO2. NO2 heeft een langere levensduur in de atmosfeer en is schadelijk voor mens (vnl.luchtwegen) en leefmilieu (verzuring).

Bronnen van stikstofoxiden

In Vlaanderen is de belangrijkste bron van stikstofoxiden transport (wegverkeer & scheepvaart). Verkeer leverde een bijdrage van 64% tot de totale NOx-emissie. Op de tweede plaats staat industrie (16% in 2014). Dieselwagens stoten meer NOx uit dan benzinewagens.

De totale NOx-emissie is in 2014 in Vlaanderen met 36% gedaald t.o.v. 2000. Deze daling is o.a. te wijten aan het toenemend aantal wagens met katalysator en de vervanging van oudere voertuigen door wagens van een meer recentere euro-klasse. Verkeer blijft wel de tweede belangrijkste bron van NOx-uitstoot, na de elektriciteitscentrales.

Bron: VMM, 2015

Ook binnen in huis kan de concentratie aan NOx oplopen. Bronnen zijn koken op gas, verwarmen met hout of andere fossiele brandstoffen of een warmwatervoorziening op gas.  Ook passief roken vormt een bron van NO2 binnenshuis, net zoals de buitenlucht in geval van wonen langs drukke verkeerswegen, bij vliegvelden of in de buurt van industrie

Terwijl stikstofmonoxide (NO) weinig schadelijk is voor de gezondheid, kleur-, geur- en smaakloos is, kan stikstofdioxide (NO2) irritatie en ontsteking van de luchtwegen, de ogen, keel en neus veroorzaken. Hoge concentraties NO2 doen het aantal astma-aanvallen en ziekenhuisopnames toenemen. Wonen op plaatsen waar de NO2 concentratie verhoogd is, zoals bij drukke wegen, kan een milde ontsteking van de luchtwegen tot gevolg hebben, wat weer leidt tot ergere symptomen bij astmapatiënten. NO2 is een bruinrood gas dat slecht ruikt. Een belangrijke nuance is dat onderzoek niet heeft kunnen aantonen dat deze luchtwegklachten effectief het gevolg zijn van blootstelling aan NO2, dan wel doordat NO2bijdraagt aan de vorming van ozon en fijn stof.

Stikstofoxiden

Share This